Close

قروت (قوروت)، خوراک بنفش رنگ بیرجندی‌ها

4.1
از 14 رای
غذای بنفش ایرانی که ثبت ملی شد! + تصاویر
  • 23 فروردین 1400 10:00
  • 8
  • 78.2K

فرهنگ هر قوم و منطقه‌ای، تا حد زیادی با خوراک و غذاهای آن  منطقه گره خورده است. به هر منطقه‌ای که سفر کنید، با انواعی از غذاهای محلی روبه‌رو می‌شوید که نشانگر سبک زندگی مردم و فرهنگشان هستند. تعدادی از این غذاها به مرور زمان شهرت بیشتری پیدا کرده و عمومی‌تر شدند و تعدادی هم هستند که هنوز به قدر کافی شناخته نشده‌اند. غذایی که امروز درباره آن حرف می‌زنیم، یکی از جالب‌ترین غذاهای محلی ایران است که بیش از هر چیز رنگ آن توجهات را به خودش جلب می‌کند.

قروت
عکس از روزنامه خراسان

غذای بنفش رنگ خراسان

در خراسان جنوبی، یا بهتر بگوییم در بیرجند، غذایی وجود دارد به نام قروت که با کشک درست می‌شود و بنفش رنگ است. شاید فکر کنید که چطور می‌شود غذایی که با کشک پخته می‌شود به جای سفید، بنفش شود. علت این تغییر رنگ این است که مردم بیرجند از نوع خاصی از کشک استفاده می‌کنند که به آن قروت، قوروت یا کشک سیاه می‌گویند.

قروت بیرجند
عکس از دنیای اقتصاد

قروت هم حالت پودر شده و هم جامد دارد که وقتی در آب حل می‌شود تغییر رنگ می‌دهد و بنفش می‌شود. عصاره به دست آمده را به دو شکل مصرف می‌کنند یا می‌جوشانند یا سرد استفاده می‌کنند. کشک قروت هم مانند سایر کشک‌ها از محصولات دامی تهیه شده است.

قروت غذایی مقوی است و اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان جنوبی، در سال 1397، برای هر چه بیشتر شناساندن این غذا "سفره بنفش بیرجندی" را برگزار کرد و قروت در فهرست میراث ملی کشور ثبت شد. مراسمی با شرکت 1200 نفر بیرجندی مقیم تهران که در این مراسم خوراکِ خوش‌طعم قروت برای آنها سرو شد و سپس به عنوان میراث ناملموس ملی به ثبت رسید. پس از آن، دبیر جشنواره سفره بنفش بیرجندی اعلام کرد که تصمیم گرفته شده مراسم مشابهی در سطح استان هم اجرا شود.

بیرجند
عکس از خبرگزاری صدا و سیما

با اهمیت دادن به این غذا، قروت جای خود را در منوی رستوران‌ها باز کرد و آشپزها در استفاده از آن دست به خلاقیت زدند. از قروت در خلق غذاهای ترکیبی استفاده شده، مثلا پیتزای قروت درست کردند. اهمیت این غذا به عنوان نمادی از فرهنگ مردم خطه خراسان روزبه‌روز بیشتر می‌شود و امروز اگر مقامات رسمی کشور به بیرجند سفر کنند، حتما با این غذا از آنها پذیرایی می‌شود. کشک قروت را تقریبا همه جا می‌توانید پیدا کنید چرا که این غذا آن قدر برای بیرجندی‌ها مهم است که هر جا می‌روند خرید و فروش آن رونق می‌گیرد.

این کشک خاص چیست که مردم بیرجند از آن استفاده می‌کنند؟

قروت در واقع همان کشک معمولی است که تحت فرایند خاصی قرار گرفته است. کشک از فرآورده‌های فرعی کره است. یعنی وقتی از ماست کره گرفته می‌شود، آبی از آن باقی می‌ماند که همان دوغ است. دوغ را درون کیسه‌های مخصوص می‌ریزند تا آب آن از بین برود و ماست چکیده به دست می‌آید که به آن لچ هم می‌گویند. با خشک کردن ماست چکیده کشک به وجود می‌آید و با جوشاندن آب رفته از ماست، قره‌قروت به دست می‌آید. کشک بیرجندی یا قروت را در ظرف‌های چدنی و مسی درست می‌کنند که باعث تغییر رنگ آن می‌شود. البته گفته می‌شود که به همین دلیل هم هست که قروت ارزش غذایی بالایی دارد.

قروت
عکس از باشگاه خبرنگاران جوان

دستور پخت قروت (قوروت)

برای تهیه این غذا به پیاز یا سیر سرخ‌شده، عصاره قروت، دارچین و نمک و فلفل احتیاج دارید. ابتدا باید قروت را چند ساعت خیسانده و سپس با گردو بکوبید تا روغن بیندازد. بعد آرام‌آرام به آن آب اضافه کنید تا مخلوط غلیظی به دست آید. مخلوط را از صافی رد کنید تا عصاره قروت به دست آید. در ظرفی جدا پیاز یا سیر را سرخ کنید و سپس عصاره را به آن اضافه کنید و روی حرارت آرام بگذارید. باید مراقب باشید که قبل از جوشیدن، خوراک را از روی حرارت بردارید. در نهایت آن را با دارچین تزئین کرده و با نان میل کنید. گاهی قروت را مانند سس همراه با بادمجان، سیب‌زمینی، کدو و سبزیجات پخته مثل اسفناج استفاده می‌کنند.

قروت
عکس از خبرگزاری صدا و سیما

کلام آخر

بنابراین این غذا، یکی از غذاهای کمتر شناخته شده ایران است که هم خوشمزه است، هم تهیه کردن آن راحت و سریع است و هم بسیار مقوی است. به‌ علاوه، مواد اولیه برای پخت آن به راحتی پیدا می‌شود. این خوراک خوشمزه را از دست ندهید.

 

تالیف: لست سکند

مطالب مرتبط

نظرات کاربران (8 نظر)

× در حال پاسخ به:

محسن 17 اردیبهشت 1400 ساعت 01:24

سلام ما به این غذا در همدان، کله جوش میگیم و خیلی هم خوش خوراک و خوشمزه است و با سنگک‌‌و پیاز خام سرو میشه. فقط رنگش سفیده که بخاطر پیازو سیر و نعنا داغ یه کم زردوسبز شده.

جمشید 12 اردیبهشت 1400 ساعت 16:11

کاش به این ضرب المثل بیرجندی/بَهلولی هم اشاره می‌شد: “قروتو مزه داره، پلو آوازه داره”. سپاس از نگارش متن درباره‌ی این غذای محلی با ارزش

Monir 8 اردیبهشت 1400 ساعت 05:35

البته من خوردم تو خود خراسان جنوبی به این بنفشی هم نیست هربیشتر با گردو سابیده بشه بنفش تر میشه

حسین 4 اردیبهشت 1400 ساعت 20:39

قروت در ترکی به معنای کشک است و به این نوع کشک هم قره قروت ( کشک سیاه ) می گویند
ضمنا این رمز امنیتی ات هم چشم سیا وام آی 6 را درآورده ، نمی خوای نظر ثبت کنی اصلا باکس نزار

محمود 4 اردیبهشت 1400 ساعت 19:42

من خودم بیرجندی هستم وعلاقه خاصی به ای غذای خوشمزه و مقوی دارم علت رنگ بنفش ان به خاطر این است که با گردو در کشک ساب ساییده میشود وگرنه رنگش سفید خواهد بود . در ضمن باید با کشک ساب انرا به دیواره های کشک ساب به سابانند نه انکه با گردو بکوبند .مثل عکس اخر

ساوالان 27 فروردین 1400 ساعت 03:44

نکته جالب اینکه نویسنده نمی داند که قوروت (خشک، خشک شده) و قارا (سیاه) قوروت واژه‌هایی‌ ترکی‌ هستند ! و جایگاه ویژه‌ای در فرهنگ آشپزی ترک زبانان ایران دارند ! چون در کلام آخر می‌‌گوید : قروت یکی از غذاهای کمتر شناخته شده ایران است

علیرضا 25 فروردین 1400 ساعت 11:08

قروت چدنی درحال حاضر چندان هم ارزان قیمت نمی باشد ولی واقعا قروت وبادمجان بیرجند یکی از عالی ترین طعم های غذایی می باشد و ارزش تجربه آن را دارد، حتمی برای یک بارهم که شده امتحان فرمائید.