سبک آشپزی مردم ارمنستان شامل غذاها، تکنیک‌های پخت و پز و خوراک‌های سنتی ارمنی‌ها است. غذاها و سبک‌های آشپزی نشان‌دهنده تاریخ و جغرافیای محل زندگی ارامنه، تأثیر غذاهای اروپایی و مناطق شرقی دریای مدیترانه روی آشپزی آن‌ها و همچنین محصولات کشاورزی سنتی و حیواناتی است که در مناطق پرجمعیت ارمنی‌ها رشد و پرورش یافته‌اند. در ادامه با اطلاعات بیشتری در مورد بهترین غذاهای ارمنستان آشنا می‌شوید.

 

۱. شامپوز (Shampours)

گوشت مزه‌دار شده‌ای که با انواع مختلف سبزیجات به سیخ زده می‌شود. شامپز روی ذغال بدون شعله کباب می‌شود.

شامپوز ارمنی

شامپز

 

۲. قاپاما (Ghapama)

قاپاما خوراکی است که با کدوتنبل درست می‌کنند و اغلب در زمان کریسمس می‌خورند. برای آماده کردن این غذا قسمت بالای کدو را می‌برند، داخل آن را خالی می‌کنند با برنج پخته شده و میوه‌های خشک شده مانند بادام خرد شده، سیب، ذرت، زردآلو، آلو، خرما، آلوی بخارا و کشمش پر می‌کنند. همچنین معمول است که روی آن عسل و دارچین یا خاک قند بریزند. پس از آن، کدو تنبل پخته می‌شود تا نرم شود، سپس روی میز آورده، برش داده و سرو می‌شود. قاپاما از بهترین غذاهای ارمنستان می‌باشد.

قاپاما

قاپاما غذای ارمنی

 

۳. خاش یا کله‌پاچه (Khash)

خاش شامل پا و سر پخته شده گوسفند یا گاو  است و از دیگر قسمت‌های بدن گاو مانند مغز، سر و سیرابی هم ممکن است استفاده شود. خاش غذای سنتی کشورهایی همچون آلبانی، ارمنستان، آذربایجان، بوسنی و هرزگوین، بلغارستان، گرجستان، ایران، عراق، مغولستان و ترکیه است.

خاش ارمنی

خاش

 

۴. مانته (Mante یا Manti)

مانته غذای سنتی ارمنی‌ها شامل کوفته‌های پخته شده است که با ماست موسیر و سس گوجه‌فرنگی سرو می‌شود.

مانته

مانته ارمنی

 

۵. دلمه (Dolma / Tolma)

دلمه ترکیبی از گوشت و سبزیجات است که درون برگ‌های تازه انگور پیچیده می‌شوند. در صورت تمایل می‌توان از برگ کلم یا سبزی‌های خوردنی دیگر هم استفاده کرد. همچنین این غذا در ایران، ترکیه و گرجستان هم بسیار محبوب است.

دلمه ارمنی

دلمه

 

۶. گاتا (Gata)- شیرینی خوشمزه ارمنی

گاتا یک شیرینی یا نان شیرین ارمنی است که ظاهری شبیه کیک قهوه دارد. انواع مختلفی از گاتا موجود است، هر شهر یا ناحیه‌ای دستور پخت ویژه خودش را دارد و همچنین در شکل‌ها، اندازه‌های مختلف بصورت تزئین شده یا ساده بفروش می‌رسد. در گذشته، گاتا در تنور پخته می‌شد اما هم‌اکنون در فر آماده می‌شود.

گاتا

گاتا ارمنی

 

۷. چورچخلا (Churchkela)

چورچخلا رشته‌ای از گردوها است که در مخلوطی از آب میوه‌های مختلف فرو می‌برند و سپس خشک می‌کنند. همچنین در ارمنستان مشابه اسنیکرز (Snickers) هم شناخته می‌شود.

چورچخلا

چورچخلا ارمنی

 

۸. باقلوا (PAKLAVA / PACHLAVA)

باقلوا دسر شیرینی است که از لایه‌های نازک خمیر، آجیل‌های خرد و شیرین تشکیل شده است که با شربت یا عسل بهم می‌چسبند. این دسر مشخصه‌های غذاهای کشورهای شرق دریای مدیترانه، قفقاز، بالکان، مغرب و آسیای مرکزی و غربی را دارد.

باقلوا

باقلوای ارمنی

 

۹. چولومبور آپور (Chulumbur apur)

این سوپ شامل برنج با پیاز سرخ شده است که با مخلوطی از تخم‌مرغ و شیر مزه‌دار می‌شود.

چولومبور آپور

چولومبور آپور ارمنی

 

۱۰. چورگ (Choereg)

این نان مخصوص عید پاک ارمنستان یا خمیر بهم بافته‌شده، شیرین است و با ادویه‌هایی مثل رازیانه و مغز هسته آلبالو معطر می‌شود.

چورگ

چورگ ارمنی

 

۱۱. لواش (LAVASH) ارمنی

لواش نان فطیر و نازکی است که در تنور پخته می‌شود و در کشورهایی مثل قفقاز، آسیای غربی و مناطق اطراف دریای خزر خورده می‌شود. لواش یکی از متداول‌ترین انواع نان در ارمنستان، آذربایجان، ترکیه و ایران است.

لواش در ارمنستان

نان لواش

 

۱۲. کباب لولا ارمنستان (Armenian Lule Kebab)

گوشت چرخ شده را سیخ می‌زنند و کباب می‌کنند.

کباب لولا

کباب لولا ارمنستان

 

۱۳. بورک پنیری

شیرینی کریسمس ارمنی‌ها که با پنیر درست می‌شود.

بورک پنیری

بورک پنیری ارمنستان

 

۱۴. تیسژیک (Tisvzhik)

برای آماده کردن تیسژیک تکه‌های دل، جگر و شش‌های گاو را با پیاز، رب گوجه‌فرنگی، نمک و فلفل سرخ می‌کنند.

تیسژیک

تیسژیک ارمنی

 

۱۵. کوفته خام (Chi Kofte یا Çiğ köfte)

«Chi» در ارمنستان به معنای «نه یا نپخته» و  «chepouadz kufte» به معنای «کوفته خام» است. کوفته خام غذای لذیذ فرهنگ ارمنیان کیلیکیه (Cilician Armenian) است و به طور معمول برای مناسبت‌ها خاص مانند تعطیلات درست می‌کنند. انواع مختلفی از کوفته خام در میان خانواده‌های ارمنی طبخ می‌شود که بستگی به منطقه‌ای که در آن متولد شده‌اند و ترجیحات شخصی متفاوت است. به عنوان مثال، برخی از آن‌ها ممکن است از بلغور یا فلفل بصورت کم یا زیاد بسته به ذائقه‌شان استفاده کنند.

کوفته خام سنتی ارمنی به دو صورت درست می‌شود: کوفته‌های تکی به شکل تخم‌مرغ کوچک یا گوشت را با روغن زیتون و پیاز خام خرد شده بر روی یک بشقاب شبیه کیبه نایه (kibbeh nayyeh) پهن می‌کنند. برخلاف عرب‌ها، خوردن کوفته خام با نان میان ارمنی‌ها رایج نیست.

کوفته خام

کوفته خام ارمنی

 

۱۶. کوفته سینی

سینی کوفته شامل لایه‌های گوشت و بلغور پخته شده است.

کوفته سینی ارمنی

کوفته سینی

 

۱۷. هاریسا (Harissa)

هاریسا یکی از بهترین غذاهای ارمنستان و از منطقه دشت آرارات است. این فرنی با گندم خشک یا برشته شده و گوشت پرچرب معمولا مرغ یا گوشت گوسفند درست می‌شود. در روزهای مذهبی ارمنستان که روزه گرفته می‌شود سبزیجات در هاریسا جایگزین گوشت می‌شوند. فرآیند پخت بسیار طولانی آن بخشی مهمی از سنت هاریسا است همانند دیگر غذاهای قدیمی، زمان گذاشته شده برای پخت نشان ‌دهنده ارزش و مغتنم شمردن آن غذا است.

هاریسا

هاریسا ارمنی

 

۱۸. اسپاس (Spas یا spahs)

اسپاس یک سوپ خامه‌ای، ترش و خوشمزه‌ است که در زمستان، گرم و در ماه‌های تابستان سرد سرو می‌شود.

اسپاس

اسپاس ارمنی

 

۱۹. برش (Borscht)

نسخه ارمنی برش، سوپ داغی است که با گوشت گاو، فلفل سبز و سبزیجات دیگری مانند چغندر (که می‌توان استفاده نکرد) و طعم‌دهنده‌هایی مثل جعفری و گشنیز درست می‌شود.

غذای ارمنی برش

برش (Borscht)

 

۲۰. باستورما (Basturma)

باستورما گوشت گاو چاشنی‌دار شده است.

باستورما

غذای ارمنی باستورما

 

۲۱. پلو ارمنی (Armenian Rice Pilaf)

پلو ارمنی شامل برنج دانه بلند و رشته فرنگی سرخ شده است که در آب مرغ پخته می‌شوند.

پلو ارمنی

پلو ارمنی

 

۲۲. بزباش (Bozbash)

سوپ نسبتا ترش بزباش، غذای محبوب مردم ارمنستان است و با فیله چرب گوشت گوسفند، سیب‌زمینی، نخود، لوبیا و میوه درست می‌شود.

بزباش

بزباش ارمنی

 

۲۳. سالاد ایچ ارمنی (Armenian Eech)

سالاد بلغور ارمنی که بسیار شبیه سالاد تبوله است اما جعفری کمتری دارد و زیاد هم ریز نمی‌شود.

سالاد ایچ ارمنی

سالاد ایچ ارمنی

 

۲۴. خورواتس (Khorovats)

خورواتس یک نوع کباب ارمنی است. غذای محبوب ارمنی‌ها که از خوردن آن در رستوران‌ها، مهمانی‌های خانوادگی و فست‌فودهای ارمنستان و سراسر جهان لذت می‌برند.

خورواتس (Khorovats)

خورواتس (Khorovats)

 

۲۵. دلمه شکم‌پر (Stuffed Peppers)

داخل فلفل دلمه‌ای و گوجه‌فرنگی‌ها را با گوشت چرخ‌کرده، پیاز و برنج معطر پر می‌کنند.این غذا در ایران هم رایج است.  

دلمه شکم‌پر ارمنی

دلمه شکم‌پر (Stuffed Peppers)

 

۲۶. ژینگیالو هاتس (Zhingyalov hats)

ژینگیالو هاتس نوعی نان است که با سبزیجات خرد شده، تازه و خام پر می‌شود و غذای سنتی ارمنی‌های منطقه ناگورنو قره‌باغ (Nagorno-Karabakh) است.

ژینگیالو هاتس

ژینگیالو هاتس (Zhingyalov hats)

 

۲۷. سانکی آپور (Sunki apur)

سانکی آپور شامل سوپ قارچ با برنج است.

سانکی آپور (Sunki apur)

سانکی آپور (Sunki apur)

 

۲۸. سالاد باغچه ارمنی (Armenian Garden Salad)

سالاد نقش مهمی در آشپزی ارمنی ایفا می‌کند. تمامی مواد اولیه بسیار ریز خرد می‌شوند و گاهی اوقات روی پیتزا ارمنی (Armenian pizza) می‌ریزند و آن را مانند یک ساندویچ با سالاد رول می‌کنند.

سالاد باغچه ارمنی

سالاد باغچه ارمنی

 

۲۹. آنوشاپور (Anushapur)

آنوشاپور دسری است که همیشه باید در کریسمس و شب سال نو روی میز غذا باشد.

آنوشاپور (Anushapur)

آنوشاپور (Anushapur)

 

۳۰. کسرول بادمجان ارمنی (Armenian Eggplant Casserole)

این غذا با بادمجان، فلفل و رب گوجه‌فرنگی یا خود گوجه‌فرنگی تهیه می‌شود و امتحان کردنش آدم را یاد غذاهای ایرانی می‌اندازد.

کسرول بادمجان ارمنی (Armenian Eggplant Casserole)

کسرول بادمجان ارمنی (Armenian Eggplant Casserole)

 

۳۱. لحم عجین – پیتزای ارمنی (Lahmacun – The Armenian pizza)

لحم عجین قطعات گرد و نازک خمیر است که با مخلوطی از مواد گوشت چرخ‌کرده (اغلب گوشت گاو یا گوسفند) و سبزیجات خرد شده مانند پیاز، گوجه‌فرنگی، جعفری و ادویه‌هایی مثل فلفل قرمز، زیره و دارچین لایه به لایه پر شده و سپس پخته می‌شود.

لحم عجین – پیتزای ارمنی (Lahmacun – The Armenian pizza)

لحم عجین – پیتزای ارمنی (Lahmacun – The Armenian pizza)

 

۳۲. تبوله (Tabbouleh)

از بهترین غذاهای ارمنستان تبوله یک غذای گیاهی از منطقه شرقی دریای مدیترانه است (که گاهی اوقات به عنوان سالاد هم در نظر گرفته می‌شود) و شامل گوجه‌فرنگی، جعفری ریز خرد شده، نعناع، بلغور، پیاز  است که با روغن زیتون، آبلیمو و نمک مزه‌دار می‌شود. در برخی از دستورها سیر یا کاهو اضافه می‌کنند یا از کوسکوس به جای بلغور استفاده می‌شود.

تبوله ارمنی

تبوله

 

۳۳. فاسیولا (Fasulya)

خورشتی است که با لوبیا سبز، گوشت گوسفند و گوجه‌فرنگی یا سایر مواد دیگر درست می‌شود.

فاسیولا (Fasulya)

فاسیولا ارمنی

 

منبع: foodyoushouldtry.com