Close

مسجد صاحب الامر یا شاه طهماسب تبریز، بنایی که از ویرانی جان به در برد!

4.8
از 4 رای
داستان گنبدی در شمال غرب ایران که پس از ویرانی، دوباره زنده شد! +تصاویر
  • 19 اسفند 1398 08:00
  • 6
  • 24.2K

تبریز دوره‌ای از سلسله صفویان پایتخت کشور بوده است. در زمانی که تبریز پایتخت سلسله صفویان بود، آثار بسیاری در این شهر بنا شد یکی از این آثار مسجد صاحب الامر یا مسجد شاه طهماسب است. امروز در بخش پیشنهادات ایرانگردی لست‌سکند به معرفی این جاذبه تاریخی تبریز رفته‌ایم. با ما همراه باشید.

معرفی مسجد صاحب‌الامر تبریز

مسجد صاحب‌الامر یا مسجد شاه طهماسب یکی از مسجدهای قدیمی شهر تبریز است. این بنا به دستور شاه طهماسب یکم بنا شد و در آغاز متعلق به وی بود. شکل گنبد و مناره‌های مسجد با سایر مساجد آن دوره متفاوت است. از زمان شاه طهاسب یکم، تنها دو طاق مرمرین در این مسجد باقی مانده که جنبه تاریخی دارد. در کنار یکی از طاق‌ها سنگ نوشته‌ای مرمرین و در بالای طاق دیگر سوره الجن نوشته شده است. مسجد صاحب‌لامر بعدها با حمله سپاهیان عثمانی به ایران به طور کامل ویران شد. اما بعد از عقب‌نشینی عثمانیان مسجد توسط میرزا محمد ابراهیم (وزیر آذربایجان در زمان شاه سلطان حسین) بازسازی شد.

saheb-ol-amr-mosque-tabriz1.jpeg

عکس از: محمد فتاحی

مسجد صاحب الامر در مرکز شهر و در میدان صاحب‌آباد قدیم تبریز درست انتهای خیابان دارئی واقع شده است. این مسجد کنار مهران‌رود قرا دارد و امروزه موزه قرآن و کتابت تبریز در مسجد صاحب‌الامر دایر است.

saheb-ol-amr-mosque-tabriz2.jpeg

عکس از: محمد فتاحی

شاه طهماسب یکم

شاه طهماسب یا تهماسب یکم، پسر ارشد اسماعیل یکم و دومین پادشاه سلسله صفویان بوده است. وی بعد از پدرش تاج شاهی را بدست آورد و در همان بدو حکومت با آشوب‌های داخلی و حمله ازبکان و عثمانیان مواجه شد. بعد از پشت سر گذاشتن این آشوب‌ها وی دوره‌ای طولانی در حدود ۵۴ سال در صلح و ثبات به ایران حکومت کرد. مذهب وی شیعه دوازده امامی بوده است .

شاه طهماسب شیفته هنر بود و در هنر خوشنویسی و نقاشی دست داشت. تنها تصویر بر جای مانده از وی مجلس بزمی است که در موزه توپ‌قاپو سرای ترکیه قرار دارد. وی بعد از اینکه پادشاه ایران شد به تبریز پایتخت کشور رفت و در مدتی که تبریز پایتخت حکومت وی بود، آثار بسیاری در این شهر ساخته شد که مسجد صاحب‌الامر یکی از این آثار است.

saheb-ol-amr-mosque-tabriz3.jpeg

عکس از: نادر مزرعه شادی

معماری مسجد صاحب‌الامر

مسجد دارای یک گنبد و دو مناره است. شکل ظاهری گنبد با مساجد دوره صفویان متفاوت و از ارتفاع کمتری برخوردار است. مناره‌های مسجد نیز تفاوت بسیاری با دیگر مناره‌های آن عصر دارند.

saheb-ol-amr-mosque-tabriz4.jpeg

عکس از: نادر مزرعه شادی

saheb-ol-amr-mosque-tabriz5.jpeg

عکس از: نادر مزرعه شادی

همانطور که گفته شد مسجد دارای دو طاق پوشیده با سنگ مرمر است. بر روی یکی از طاق‌های مرمرین کتبیه‌ای با عبارت بسم الله الرحمن الرحیم وجود دارد که این بخش با نقوش زیبای اسلیمی و طرح گل و گیاه مزین شده است. کتیبه‌ای دیگر در این طاق قرار دارد که فرمان شاه طهماسب و عنایات وی به مردم تبریز را شامل می‌گردد. طاق دوم داخل شبستان مسجد قرار دارد.

saheb-ol-amr-mosque-tabriz6.jpeg

عکس از: نادر مزرعه شادی

saheb-ol-amr-mosque-tabriz7.jpeg

عکس از: نادر مزرعه شادی

در داخل مسجد صندوقی مشبک از جنس چوب به شکل مقبره‌ای چوبی وجود دارد که هیچ قبر یا آرامگاهی داخل آن قرار ندارد. امروزه در بخش‌هایی از مسجد آیینه‌کاری زیبا دیده می‌شود که این آیینه‌کاری‌ها در زمان قاجار به بنا اضافه شده است.

saheb-ol-amr-mosque-tabriz8.jpeg

عکس از: نادر مزرعه شادی

ویژگی منحصر به فرد مسجد صاحب‌الامر

در ورودی مسجد صاحب‌الامر با صورتک‌های فلزی پوشیده شده است. در گذشته مردم برای دخیل بستن و دعا کردن این صورتک‌ها را تهیه می‌کردند و به در مسجد وصل می‌کردند.

saheb-ol-amr-mosque-tabriz10.jpeg

موزه قرآن و کتابت تبریز

امروزه در مسجد صاحب‌الامر موزه‌ای تحت عنوان موزه قرآن و کتابت قرار دارد. در این موزه انواع قرآن‌های خطی و تاریخی و نسخه‌هایی از کتاب‌های دعا و ادعیه‌ها قدیمی به نمایش گذاشته شده است. این موزه بیش از ۲۲۰۰ اثر قرآنی دارد و در میان این آثار تابلوهای خوشنویسی و ظروف چینی نیز دیده می‌شود. مهم‌ترین اثرهای موجود در موزه، آثار ملا عبدالباقی تبریز استاد خط ثلث، آثار میرزا محمد شفیع تبریزی و میرزا طاهر خوشنویس از دیگر استادان خط نسخ است.

مسجد صاحب الامر یا شاه طهماسب تبریز

سخن نهایی

مسجد صاحب‌الامر روزگاری محل برگزاری جلسه علمای تبریز با سید علی محمد باب بوده است و این جلسات از مهم‌ترین دلایل اهمیت تاریخی این مسجد است. مسجد صاحب‌الامر در نزدیکی بازار بزرگ تبریز قرار دارد. به راحتی می‌توانید بعد از بازدید از بازار بزرگ و زیبای تبریز به این مسجد نیز سر بزنید. اگر شما هم از این مسجد در گذشته دیدن کرده‌اید، نظرتان خود درباره این مسجد با ما در میان بگذارید.

 

 

توجه: هدف ما از معرفی این جاذبه آشنایی شما با جاذبه‌های زیبا کشورمان است. با توجه به شرایط ایجاد شده در کشور بهتر است، زمان بازدید از این جاذبه را تا پایان بحران ایجاد شده عقب بیاندازید و بعد از حذف بحران ایجاد شده با تنی سالم به این منطقه زیبا سر بزنید

نظرات کاربران (6 نظر)

× در حال پاسخ به:

احمد بلوكيان 19 فروردین 1399 ساعت 22:16

سلام و آرزوي سلامتي شما و مردم عزيز تبريز و همه مردم با فرهنگ كشور عزيزمان ايران؛ از بيان مطالب خوب شما در رابطه مسجد صاحب الأمر تبريز تشكر مي كنم . تبريز و مردم انقلابي آن در طول تاريخ هميشه مايه افتخار كشورمان بوده و هستند و انشاءالله خواهند بود . وقتي اسم تبريز و آذربايجان را ميشنوم از صميم قلب به آن افتخار مي كنم و ياد بزرگاني كه در كشور عزيزمان ايران از همه نظر افتخار آفرين بودند و هستند ياد همه بزرگان از جمله بزرگاني همچون علامه طباطبايي ؛ شهريار و .......و افتخار ماست . همه شهرهاي آذربايجان بويژه شهر خامنه ( جانم فداي جان امام خامنه اي حفظه الله) مایه افتخار ماست. .مشهد و تبریز و خمین و خامنه همه جای ایران عزیز سرای منه خورشید شرق تاب ؛ زغرب پیدا شد زین سبب خورشید ما عالم تاب شد

نادر مزرعه شادی 19 اسفند 1398 ساعت 15:42

سپاس بابت اشتراک مجدد تصاویر.

محمد مروتی 19 اسفند 1398 ساعت 13:55

جای جای تبریز زیبا دیدنی است. خدمت مردم با صفا و مهربان تبریز خصوصا دوستان عزیزم در این شهر بزرگ، عرض سلام و ادب دارم.

فرشباف 19 اسفند 1398 ساعت 10:32

در تبریز مساجد تاریخی زیبایی وجود دارد از جمله:مسجد صاحبالامر،کرامت،کلکتچیلر،قزلی و.... من در این مسجد صاحب الامر نماز جماعت خوانده ام مسجد زیبای است و اگر تبریز تشریف آوردید حتما دیدن این مسجد در کنار دیدن سایر اماکن دیگر در برنامه تان باشد