قدیمی ترین روستای ایران کجاست؟ معرفی روستاهای تاریخی + عکس

4.2
از 57 رای
آشنایی با قدیمی ترین روستاهای ایران
16 بهمن 1404 08:00
9

قدیمی ترین روستای ایران کجاست؟ حتماً دانستن این مطلب برای شما هم جالب است. موضوعی که در این مطلب از مجله لست‌سکند، آن را بررسی کرده‌ایم. البته این مورد را در نظر داشته باشید که قدمت روستاها حدودی هستند و نمی‌توان تاریخ دقیقی برای آن‌ها تعیین کرد، به همین منظور در این متن، قدیمی ترین روستاهای ایران را که بسیار معروف و پرطرفدار هستند، به شما معرفی می‌کنیم.

قدیمی ترین روستای ایران

روستاهای تاریخی شمال ایران

در شمال ایران روستاهای زیادی وجود دارند که قدمتشان باعث شده امروزه به یکی از پرترددترین مقاصد ایران تبدیل شوند. دو مورد از این روستاها را در ادامه به شما معرفی کنیم.

ماسوله؛ استان گیلان

ماسوله یکی از خوش آب‌وهواترین روستاهای تاریخی ایران است و همچنین به‌عنوان روستای گردشگری نیز اهمیّت دارد، به همین دلیل هم گردشگران بسیاری با تور شمال از این روستا دیدن می‌کنند. ماسوله به عنوان میراث فرهنگی و طبیعی کشورمان هم شناخته می‌شود. معماری خاص ماسوله باعث شهرت این روستای تاریخی در میان گردشگران داخلی و خارجی شده است، چرا که خانه‌های این روستا به صورت پلکانی از سوی کوه به سمت دره قرار گرفته‌اند و تمامی خانه‌ها بدون حیاط هستند؛ البته پشت‌بام خانه پایینی به عنوان حیاط خانه بالایی کاربرد دارد. در کنار معماری منحصربه‌فرد این روستا، فرهنگ بومی اهالی ماسوله هم بسیار زبانزد است.

ماسوله در سال 1354 به عنوان میراث فرهنگی و طبیعی به ثبت رسیده و مدتی است که در لیست فهرست ثبت جهانی حضور دارد، اما به‌دلیل وجود چند مشکل و مانع، همچنان به ثبت جهانی نرسیده است. منطقه ماسوله کاملا حفاظت شده، به همین خاطر کمتر ساختمانی را با بافت نسبتا جدید در آن مشاهده خواهید کرد، چراکه امکان ساخت و ساز وجود ندارد. زبان مردم ماسوله نیز تالشی بوده که بیشتر نزدیک به زبان تاتی است. ماسوله در حال حاضر با توجه به جمعیت و امکاناتی که دارد، یک شهر به حساب می‌آید و بیشتر در گذشته به عنوان یک روستا شناخته می‌شده، با این حال همچنان عده‌ای آن را یک روستا می‌دانند.

  • دسترسی به ماسوله: ماسوله در شهرستان فومن در استان گیلان قرار دارد و از تهران تا ماسوله حدود ۳۸۰ کیلومتر فاصله است. گفتنی است که فاصله ماسوله از رشت حدود 60 کیلومتر و از شهر فومن حدود 36 کیلومتر فاصله دارد.

موقعیت ماسوله روی نقشه

ماسوله
بخشی از روستای ماسوله، عکس از آرشیو لست‌سکند، عاطی

کندلوس؛ استان مازندران

یکی از زیباترین روستاهای قدیمی ایران روستای کندلوس است. این روستا در استان مازندران قرار دارد و قدمتش به حدود 4000 سال قبل باز می‌گردد. اولین موزه روستایی در کندلوس ساخته شده و غیر از این، طبیعت بکر، مردمان اصیل و خانه‌های بومی این روستا همگی بر جذابیت‌های آن افزوده‌اند و باعث شده‌اند تا یکی از روستاهای گردشگری ایران همین روستا باشد.

بکر و پاکیزه بودن محیط روستا در کنار خانه‌های روستایی و بومی که تزییناتی ساده از چوب دارند، باعث شده جذابیت‌های بصری این روستا بیشتر شوند. موزه مردم‌شناسی، موزه گیاهان دارویی، دیو چشمه، آبشار کندلوس، امامزاده فضل و فاضل، چشمه‌های خروشان منطقه و موارد دیگری از این قبیل، روستای کندلوس را تبدیل به محل مناسبی برای گردشگران کرده است. حفظ شدن آداب و رسوم در این روستا یکی دیگر از مزیت‌های آن برشمرده می‌شود. کندلوس یکی از قدیمی ترین روستاهای ایران است که سالانه پذیرای گردشگران زیادی است.

  • دسترسی به کندلوس: روستای کندلوس در استان مازندران قرار دارد و در 50 کیلومتری جنوب شرقی مرزن آباد است. بعد از عبور از روستای حیرت به این روستا خواهید رسید.

موقعیت کندلوس روی نقشه

کندلوس
روستای کندلوس از زیباترین روستاهای ایران

روستاهای تاریخی جنوب ایران

در این بخش به معرفی روستاهای تاریخی جنوب ایران می‌پردازیم. روستاهایی که سهم بزرگی در تاریخ این کشور دارند و حالا شاید توجه کمتری به آن‌ها شده است.

خماط؛ استان خوزستان

روستای خماط از روستاهای عرب زبان در جنوب کشور است. خماط واژه‌ای عربی است که آن را به معنای بریان‌کننده گوشت می‌دانند. این روستا قدمت تاریخی طولانی دارد، با این حال نمی‌توان با قطعیت گفت خماط، کهن ترین روستای ایران است.

معبد زیگورات چغازنبیل هم در نزدیکی روستای خماط واقع شده است. این معبد که یک هزار و ۳۰۰ سال قبل از میلاد مسیح بنا شده، اولین اثر جهانی ثبت شده ایران محسوب می‌شود. در کنار قدمت کهن روستای خماط، فرهنگ اهالی عرب زبان این روستا، همچون موسیقی عربی و جشن‌های آن‌ها بسیار دیدنی است. روستای خماط به‌دلایل مختلفی مانند تنوع گونه‌های طبیعی و جانوری، بهره‌مندی از میراث طبیعی و تاریخی متنوع و مواردی از این قبیل، در سال 1392 به روستای هدف گردشگری تبدیل شده است.

از حرفه‌های اصلی اهالی این روستا، پرورش شتر و گاومیش است، اما غیر از این مورد، آن‌ها محصولات لبنی مختلفی را هم از دام‌های خود تولید می‌کنند که یکی دیگر از راه‌های کسب درآمدشان است. جالب است بدانید، مردمان روستا بازی‌های محلی مخصوص و غذاهای ویژه محلی خود را دارند که بسیاری از آن‌ها غذاهای عربی هستند.

یکی از راه‌هایی که می‌توانید خود را از طریق آن به زیگورات چغازنبیل برسانید، عبور از این روستا است، حتما پیشنهاد می‌کنیم که از آن بازدید داشته باشید و در صورت امکان در آن جا اقامت کنید. اگر به روستای خماط رفتید، می‌توانید دست‌بافته‌ها و به‌طور کلی صنایع دستی مردمان این روستا را به عنوان سوغاتی تهیه کنید. غیر از این، کنجد و محصولات لبنی هم از دیگر محصولاتی هستند که می‌توانید به عنوان سوغاتی برای دوستان و آشنایان خود تهیه کنید.

  • دسترسی به خماط: روستای خماط از توابع شهرستان شوش است و در استان خوزستان قرار دارد. فاصله تهران تا خماط حدود ۸۷۰ کیلومتر است.

موقعیت خماط روی نقشه

روستای خماط
تصویری از خانه‌های خاص روستای خماط

لافت؛ استان هرمزگان

یکی دیگر از روستاهای معروف ایران روستای لافت در جزیره قشم است. دقیقا مشخص نیست که قدمت این روستا چند سال است، اما برخی معتقدند که قدمت آن به حدود 3000 سال می‌رسد. جذاب‌ترین دلیلی که این روستا را به یکی از روستاهای دیدنی ایران تبدیل کرده است، خانه‌های آن است که معماری و طراحی بسیار چشمگیری دارند. با دیدن این خانه‌ها شما به یاد خانه‌ها و بافت شهر یزد خواهید افتاد. اکثر خانه‌های روستای لافت بادگیرهایی دارند که باعث تهویه مناسب هوا در فصول مختلف سال می‌شوند و کیفیتش را برای ساکنین خانه‌ها بهتر می‌کنند.

از این حیث، شاید بتوان آن را به‌عنوان قدیمی ترین روستای ایران از لحاظ معماری خانه‌ها و بافتی که دارد در نظر گرفت، چراکه کمتر روستایی را می‌توان یافت که چنین طراحی خاصی داشته باشد.

جدای از بافت مسکونی، گفتنی است که وجود نخلستان‌ها و باغ‌های مختلف در قسمت‌های گوناگون روستا، بر زیبایی‌های لافت افزوده‌اند. خانه‌های لافت هر چند سال یکبار مرمت می‌شوند تا استحکام، ظاهر و موارد دیگری از این قبیل در آن‌ها حفظ شود. در روستای لافت، جاذبه‌های گردشگری مختلفی وجود دارند که از میان آن‌ها می‌توان به قلعه پرتغالی‌ها، قلعه نادری، گورستانی تاریخی، آب‌انبارهای تاریخی و چاه‌های طلا اشاره کرد. فراموش نکنید که این جزیره تعداد قابل توجهی از روستاها را در خود جای داده که می‌توان بسیاری از آن‌ها را به عنوان روستاهای معروف قشم در برنامه‌های بازدید قرار داد.

  • دسترسی به لافت: روستای لافت در جزیره قشم قرار دارد و محدوده آن در جهت شمالی جزیره است.

موقعیت لافت روی نقشه

روستای لافت
نمایی از روستای لافت، عکس از آرشیو لست سکند، Ehsantrips

روستاهای تاریخی مرکز ایران

در مرکز ایران روستاهای زیادی وجود دارد که صنعت گردشگری خارجی به خوبی آن‌ها را شناخته و به یکی از پرترددترین مقاصد برای کشف تاریخ ایران تبدیل شده است. با ما همراه باشید تا سه مورد از این روستاها را به شما معرفی کنیم.

ابیانه؛ استان اصفهان

ابیانه یکی از زیباترین روستاهای ایران است که می‌گویند حدود هزار و ۵۰۰ سال قدمت دارد. این روستای تاریخی، یکی از اولین سکونتگاه‌های حاشیه کویری ایران است و حکومت‌های ساسانی، سلجوقی، صفوی و قاجار را به خود دیده است. به همین دلیل آثار و بناهای تاریخی متعددی در این روستا وجود دارد. با وجود این قدمت و با در نظر گرفتن قدمت روستاهای دیگر، نمی‌توان گفت که ابیانه قدیمی ترین روستای ایران است، امّا همچنان از ارزش بسیار بالایی از نظر معماری، گردشگری و سایر موارد دارد.

چیزی که ابیانه را مشهور کرده، معماری خاص و بومی بناهای تاریخی آن است. خاک قرمزی که در ابیانه وجود دارد (همان خاک رس)، یکی از اصلی‌ترین علت‌هایی است که سبب شده بسیاری از خانه‌های این منطقه حالتی سرخ‌رنگ داشته باشند. وجود پنجره‌های ارسی، خانه‌های به هم چسبیده و بافتی که گاه شبیه به خانه‌های ماسوله پلکانی است، همگی از ویژگی‌های ابیانه هستند.

ابیانه سه قلعه کهن و یک آتشکده بسیار قدیمی دارد. زیارتگاه هینزا،‌ شاهزاده یحیی و شاهزاده عیسی هم از دیگر بناهای تاریخی این منطقه به شمار می‌روند. مردم ابیانه، لباس‌های بسیار زیبایی هم دارند که به خوبی، سنت استفاده از آن‌ها همچنان پابرجاست. شغل بیشتر مردم ابیانه دامداری، باغداری و کشاورزی است، اما جدای از این موارد، قالیبافی نیز از دیگر کارهایی است که انجام می‌دهند و امروزه رواج بیشتری هم پیدا کرده است. 

  • دسترسی به ابیانه: روستای تاریخی ابیانه از توابع شهرستان نطنز در استان اصفهان است. فاصله تهران تا ابیانه حدود ۳۰۰ کیلومتر است. شهر ابیانه در 70 کیلومتری جنوب کاشان قرار دارد.

موقعیت ابیانه روی نقشه

ابیانه
نمایی از روستای ابیانه، عکس از آرشیو لست‌سکند، احسان تریپز

کرمجگان؛ استان قم

شاید خیلی‌ها فکر کنند که استان قم، جاهای تفریحی خیلی کمی دارد و هیچ جاذبه طبیعی جذابی ندارد! اما روستای کرمجگان این تصوّر را کاملا رد می‌کند. کرمجگان در 45 کیلومتری جنوب استان قم قرار گرفته و آب و هوای بسیار دلچسب و خوبی دارد. این روستا باغ‌های مختلف، زمین‌های کشاورزی متعدد، چشمه‌ها و قنات‌های گوناگونی دارد و کمتر کسی درباره این روستای قدیمی ایران می‌داند. شاید همین مورد باعث شده تا کرمجگان خیلی مورد توجه و رسیدگی نباشد، اما این موارد مانع از قرارگیری آن در بین روستاهای دیدنی ایران نمی‌شود.

قسمت‌های مسکونی این روستا در مرکزش قرار دارد و زمین‌های کشاورزی و باغات در اطراف آن هستند. وجود طبیعت بکر، چشمه‌های مختلف، منطقه دره باغ، مساجد و امامزاده، از دیدنی‌های این روستا هستند. کرمجگان در زبان عامیانه محلی «کرمجگون» بیان می‌شود و این نکته را نیز در نظر داشته باشید که عده‌ای معتقدند که در اصل این کلمه، تبدیل شده «کَرَم جایِگان» است. این روستا از نظر بررسی‌های زمین‌شناسی و پیدایش بازماند‌ه فسیل‌های چند میلیون ساله هم از اهمیت و ارزش بالایی برخوردار است، با این حال نمی‌توان با قطعیت گفت که قدیمی ترین روستای ایران است.

  • دسترسی به کرمجگان: روستای کرمجگان در استان قم قرار دارد و در جهت جنوبی کهک است. فاصله کرمجگان تا تهران حدود 194 کیلومتر است.

موقعیت کرمجگان روی نقشه

روستای کرمجگان
نمایی از باغ‌های روستای کرمجگان استان قم

خرانق؛ استان یزد

روستای خرانق در مرکز ایران از دیگر روستاهای تاریخی کشور است که بیش از ۴ هزار سال قدمت دارد. نام این روستا به معنای محل تولد خور یا زادگاه خورشید است. قلعه، حمام،‌ کاروانسرا و منارجنبان خرانق از آثار تاریخی و دیدنی این روستا به شمار می‌روند که بازدید از آن‌ها در میان گردشگران داخلی و خارجی بسیار محبوب است. جالب است بدانید که این روستا در میان گردشگران اروپایی نیز بسیار شهرت دارد و بازدید کننده‌های پر تعدادی از این روستا دیدن می‌کنند.

خرانق شامل دو بخش است، یکی بخش جدید و دیگری بخش قدیم که در گذشته سکنه داشته و حالا پس از فرسایش‌های قلعه، خالی از سکونت شده است. قلعه خرانق مهم‌ترین جاذبه این روستاست که حدود 4500 سال قدمت دارد. از آنجایی که روستا بارها مورد حمله سارقان قرار گرفته، روستاییان این قلعه را می‌سازند و در آن زندگی می‌کنند. قلعه خرانق از معدود قلعه‌هایی است که در آن خانه‌های دو تا سه طبقه نیز یافت می‌شود. گفتنی است قلعه خرانق از بزرگ‌ترین قلعه‌های استان یزد محسوب می‌شود.

  • دسترسی به خرانق: روستای تاریخی خرانق در شهرستان اردکان (شمال اردکان) و استان یزد قرار دارد و فاصله تهران تا خرانق حدود ۸۰۰ کیلومتر است.

موقعیت خرانق روی نقشه

خرانق
نمایی از روستای خرانق، عکس از آرشیو لست‌سکند، آرزو

روستاهای تاریخی غرب ایران

این روستاها نیز یکی از بهترین مقاصد ایرانیان و گردشگران خارجی هستند و به خوبی می‌توانند و تاریخ تمدن و فرهنگ ایرانیان را به نمایش بگذراند. در این بخش به معرفی روستاهای تاریخی غرب ایران می‌پردازیم.

روستای باغچه جوق؛ استان آذربایجان غربی

باغچه جوق در نزدیکی شهر ماکو، در استان آذربایجان غربی است. در این روستا یک قصر مجلل وجود دارد که تصویرش را کمی پایین‌تر برایتان گذاشته‌ایم. این قصر که به‌عنوان یکی از زیباترین و مهم‌ترین بناهای تاریخی شمال غرب ایران شناخته می‌شود، در دوران قاجار و توسط یکی از حکمرانان منطقه بنا شده است. گفته می‌شود این بنا در زمان خود، محل زندگی و حکمرانی سردار ماکو (ابراهیم‌خان ماکویی) بوده و به آن کاخ سردار نیز می‌گویند.

به‌طور کلی روستای باغچه جوق بیشتر از هرچیز به‌خاطر قصر تاریخی‌اش شناخته می‌شود؛ اما خود روستا هم با طبیعت آرام و روستایی‌اش، فضایی دل‌نشین دارد. نام باغچه جوق نیز احتمالاً به‌دلیل وجود باغ‌های متعدد و فضای سرسبز آن در گذشته انتخاب شده است.

  • مسیر دسترسی به روستای باغچه جوق: از مرکز شهر ماکو وارد جاده ماکو–بازرگان به سمت غرب شوید و حدود ۵ تا ۶ کیلومتر مستقیم حرکت کنید، سپس از جاده فرعی وارد شده و بعد از طی ۲ کیلومتر به روستای باغچه‌جوق می‌رسید.

موقعیت روستای باغچه جوق

1319620_5228369--کاخ-موزه-باغچه-جوق-(سردار-ماکو).png
نمایی از موزه باغچه جوق

کندوان؛ استان آذربایجان شرقی

روستای کندوان از دیگر روستاهای تاریخی ایران است که حدود هفت هزار سال قدمت دارد. این روستا به دلیل قرار گرفتن در مسیر طلوع خورشید، «گون دوقان» هم نامیده شده است که به معنای محل طلوع خورشید است.

همچنین قرارگیری کندوان در میان دامنه‌های سهند، منجر شده معماری روستا صخره‌ای و کاملاً خاص باشد. این معماری بومی صخره‌ای باعث شهرت این روستای تاریخی شده، به نحوی که یکی از سه روستای صخره‌ای جهان شناخته می‌شود. بعضی معتقدند که همین معماری صخره‌ای و طراحی خانه‌ها به شکل کندو، وجه تسمیه روستا را مشخص می‌کند و جالب است بدانید که عسل، اصلی‌ترین سوغات این روستا است.

به‌طور کلی معماری ویژه، جاذبه‌های گردشگری و فرهنگ بومی مردم کندوان، این روستا را به یکی از روستاهای گردشگری و تاریخی ایران تبدیل کرده است که بسیاری را برای بازدید از آن به این روستا می‌کشاند. از همین رو، یکی از جذاب‌ترین هتل‌های ایران نیز در همین روستا قرار دارد، هتل لاله کندوان که امکانات بسیار خوبی را برای میهمانان خود فراهم کرده است. بد نیست بدانید به خانه‌های صخره‌ای که در روستای کندوان قرار دارند، کران گفته می‌شود، پس اگر چنین اسمی به گوش شما خورد، بدانید که منظور چیست.

شغل بیشتر مردم روستای کندوان، دامداری و دامپروری است، دلیل آن هم بیشتر مربوط به اقلیم کندوان است؛ در این روستا، به‌دلیل وجود برف و سرما و تدریجی آب شدن یخ‌ها، مراتع سرسبزی وجود دارد که دام‌ها می‌توانند در آن‌ها چرا کنند، همین مورد سبب می‌شود که شغل اکثر مردم روستا وابسته به دام باشد. سوغاتی‌هایی که می‌توان از کندوان تهیه کرد، شامل عسل، لبنیات، گیاهان دارویی و همچنین صنایع دستی چون گلیم، جاجیم و غیره هستند. کندوان از قدیمی ترین روستاهای ایران محسوب می‌شود.

  • دسترسی به کندوان: کندوان در شهرستان اسکو در آذربایجان شرقی قرار دارد. فاصله تهران تا کندوان حدود ۶۷۰ کیلومتر است.

موقعیت کندوان روی نقشه

کندوان
نمایی از روستای کندوان، عکس از آرشیو لست‌سکند، Ehsantrips

اورامان؛ استان کردستان

روستای اورامان یا اورامان تخت از دیگر روستاهای تاریخی ایران محسوب می‌شود که در منطقه اورامانات قرار گرفته است. قدمت آن به هزاره هشتم پیش از میلاد می‌رسد. اکتشافات باستان‌شناسی بسیاری در این منطقه انجام شده و آثار تاریخی بسیاری از دوران عصر آهن و آشوریان به‌دست آمده است.

علاوه بر قدمت، آثار مختلف و بناهای تاریخی روستای اورامان، طبیعت منحصربه‌فردی هم دارد و میزبان چشمه‌های پر آب است. همچنین خانه‌های این روستا به صورت پلکانی و در دامنه‌های صخره‌ای کوه ساخته شده‌اند و معماری جالب توجه و ویژه‌ای دارند. اهالی روستای اورامان، کرد هستند و به زبان هورامی یا همان اورامی صحبت می‌کنند که از شاخه‌های زبان گورانی است.

جالب توجه است که معماری خانه‌های این روستا نیز به‌صورت پلکانی هستند، به این معنا که پشت بام یک خانه، حیاط خانه بالایی‌اش است و از همین رو به آن روستای هزار ماسوله کردستان نیز گفته می‌شود. منطقه اورامانات از غرب به عراق، از جنوب به کرمانشاه و از شرق نیز به استان کردستان منتهی می‌شود.

  • دسترسی به اورامان: روستای تاریخی اورامان در شهرستان سروآباد و در استان کردستان قرار دارد. فاصله تهران تا اورامان حدود ۶۴۰ کیلومتر است.

موقعیت اورامان تخت روی نقشه

روستای اورامانات
نمایی از روستای اورامانات، عکس از ایرنا

زنوزق؛ استان آذربایجان شرقی

روستای زنوزق یکی از روستاهای کوهستانی ایران است و به تعبیری بزرگ‌ترین روستای پلکانی کشور محسوب می‌شود. قدمت روستا به دوره ایلخانان برمی‌گردد و یکی از موارد جالب توجهی که برای این روستا وجود دارد، این است که برخی از سنگ‌های قبری که در روستا هستند، نوشته‌های عربی دارند که متاسفانه تعداد کمی از آن‌ها امروزه باقی مانده‌اند.

روستای پلکانی زنوزق در منطقه‌ای سردسیر واقع شده و اگر قصد سفر به این روستا را دارید، بهتر است پیش از رفتن به آن جا هواشناسی را حتما چک کنید. در این روستا باغ‌ها، کوه‌ها و تفرجگاه‌های مختلفی وجود دارند و چشمه‌های گوناگونی هم می‌توان در آن پیدا کرد. محله‌های دیدنی این روستا عبارتند از: بدیر، آقا بابا، سیدی و کوه لر. 

  • دسترسی به زنوزق: زنوزق در استان آذربایجان شرقی است و فاصله‌اش تا تهران حدود 590 کیلومتر است.

موقعیت زنوزق روی نقشه

روستای زنوزق
نمایی از روستای زنوزق

روستاهای تاریخی شرق ایران

روستاهایی که در این قسمت معرفی می‌کنیم روستاهایی هستند که کمتر بر سر زبان‌هاست؛ اما قدمتشان چیزی کمتر از بقیه روستاها نیست. با ما همراه باشید تا این روستاها را با مشخصات کامل در اختیارتان قرار دهیم.

ماخونیک؛ استان خراسان جنوبی

روستای ماخونیک از هفت روستای شگفت‌انگیز جهان است که از آن با نام «شهر لی‌لی‌پوت‌ها» یاد می‌شود. عده‌ای معتقدند در گذشته قد اکثر مردم این روستا کوتاه بوده و به ۱ متر و ۴۰ سانتی‌متر هم نمی‌رسیده و به همین دلیل از این روستا با نام لی‌لی‌پوت یاد می‌شده است، البته این روستا به روستای آدم کوتوله‌ها نیز معروف است. به هر ترتیب، در حال حاضر به‌دلیل بهبود تغذیه و ازدواج با دیگر اقوام، میانگین قد اهالی روستا بلندتر شده است.

جالب است بدانید بیشتر اهالی این روستا، اصالتا از افغانستان هستند، اجداد آن‌ها در سال‌های بسیار دور از افغانستان به این روستا کوچ کرده‌اند. فاصله روستای ماخونیک تا افغانستان تنها نیم ساعت است و خود روستا از جاذبه‌های دیدنی بیرجند به حساب می‌آید. اما دور بودن روستا را می‌توان یکی از نکات مثبتی تلقی کرد که مانع از تاثیرپذیری روستاییان از محیط بیرونی و خارجی شده و به حفظ بهتر سنت‌های این روستا کمک کرده است.

ماخونیک از دیگر روستاهای تاریخی ایران است که وجود سنگ‌نگاره‌ای در اطراف این روستا، قدمت تاریخی آن را اثبات می‌کند. این روستا میزبان آثار و بناهای تاریخی متعددی همچون برج و قلعه است. در کنار بناهای تاریخی، معماری منحصربه‌فرد خانه‌های این روستا هم زبانزد است. خانه‌ها معمولا در  گودی زمین ساخته شده‌اند و درهای کوچک چوبی دارند.

  • دسترسی به ماخونیک: ماخونیک در شهرستان سربیشه در استان خراسان جنوبی قرار دارد. فاصله تهران تا ماخونیک حدودا ۱ هزار ۲۶۰ کیلومتر است.

موقعیت ماخونیک روی نقشه

ماخونیک
نمایی از روستای ماخونیک عکس از آرشیو لست‌سکند، ناصر

میمند؛ استان کرمان

روستای تاریخی میمند بیش از ۱۰ هزار سال قدمت دارد و یکی از روستاهای تاریخی ایران به شمار می‌رود و البته با 420 کیلومتر مربع مساحت، یکی از مهم‌ترین و بزرگ‌ترین روستاهای دستکند ایران محسوب می‌شود. گفتنی است که سفال‌ها، سنگ‌نگاره‌ها و کتیبه‌های تاریخی متعددی در این منطقه کشف شده است.

روستای میمند کرمان در سال 1394 به عنوان نوزدهمین اثر از ایران در یونسکو به ثبت رسید. از دانستی‌های این روستا باید به این موضوع اشاره کرد که مردمان این روستا کوچ‌نشین هستند و در فصول گرم و سرد سال میان اقامتگاه‌های خود جابه‌جا می‌شوند. آن‌ها در فصول سرد به کشاورزی می‌پردازند و در فصول گرم نیز دامداری می‌کنند. از دیگر دانستنی‌های روستای میمند این است که آن‌ها همچنان آداب و رسوم خود را حفظ کرده‌اند.

همچنین این روستا به دلیل معماری صخره‌ای ویژه‌ و خانه‌هایی که در دل کوه ساخته شده‌اند، شهرت فراوانی دارد و بسیار دیدنی است. اهالی این روستا هنوز فرهنگ و سبک زندگی سنتی خود را حفظ کرده‌اند و به همین دلیل از منظر فرهنگی در میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است.

  • دسترسی به میمند: میمند در 38 کیلومتری شهرستان شهر بابک و در استان کرمان قرار دارد. فاصله تهران تا میمند حدود ۹۰۰ کیلومتر است.

موقعیت میمند روی نقشه

میمند
نمایی از روستای میمند، عکس از آرشیو لست‌سکند، مرتضی بهشتی

بیاض؛ استان کرمان

روستای بیاض از دیگر روستاهای تاریخی ایران است که به دلیل معماری ویژه خود شهرت بسیاری دارد. این روستا به دلیل موقعیت جغرافیایی خاص و قرارگیری در مسیر ارتباطی کرمان و یزد، از گذشته تا کنون بسیار مورد توجه بوده است. روستای بیاض یکی از مهم‌ترین منطقه‌ها برای کاشت و برداشت پنبه است. همچنین یکی از اولین کارخانه‌های پنبه پاک‌کنی در ایران، در این روستا ساخته شده است. روستای بیاض در فاصله 65 کیلومتری رفسنجان قرار دارد.

قدمت روستای بیاض به سده‌های قبل باز می‌گردد، از این رو قلعه‌ها و دژی که در روستا و اطراف آن قرار دارند، بسیار دیدنی خواهند بود. جدای از این‌ها وجود کاروانسرای شاه عباسی با قدمت 400 ساله نیز از دیگر دیدنی‌های این روستا است.

  • دسترسی به بیاض: روستای تاریخی بیاض در شهرستان انار استان کرمان قرار دارد. فاصله تهران تا بیاض حدود ۷۸۰ کیلومتر است.

موقعیت بیاض روی نقشه

روستای بیاض
نمایی از روستای بیاض

فرومد؛ استان سمنان

روستای فرومد نه تنها قدمت تاریخی طولانی دارد، بلکه به عنوان یکی از مهم‌ترین زادگاه‌های ادبیات ایران هم شناخته می‌شود. «ابن یمین»، بزرگ‌ترین قطعه‌سرای ایرانی در این روستا متولد شده است و به همین دلیل روستای فرومد را یکی از زادگاه‌های ادبیات ایران می‌دانند.

آرامگاه ابن یمین هم‌اکنون در این روستا قرار دارد و یکی از جاذبه‌های گردشگری برای عاشقان ادبیات به شمار می‌رود. در کنار چهره ادبی روستا، قدمت تاریخی فرومد هم زبانزد است. چرا که این روستا به دلیل قرارگیری در مسیر جاده ابریشم از گذشته دارای اهمیت تاریخی بسیار بوده و هم‌اکنون میزان آثار و بناهای تاریخی متعدد مثل کاروانسراها،‌ مساجد، آرامگاه‌ها، آسیاب و قلعه در آن قابل توجه است.

  • دسترسی به فرومد: روستای تاریخی فرومد در شهرستان میامی در استان سمنان قرار دارد. فاصله تهران تا فرومد حدود ۵۹۰ کیلومتر است.

موقعیت فرومد روی نقشه

فرومد
نمایی از روستای فرومد روی نقشه، عکس از خبرگزاری مهر

کنگ؛ استان خراسان رضوی

احتمالاً در میان اسامی روستاهای ایران، نام روستای کنگ را کمتر شنیده باشید. روستای کنگ، یکی از روستاهای تاریخی و پلکانی طرقبه در استان خراسان رضوی است. این روستا در حدود ۱۹ کیلومتری غرب طرقبه و حدود ۳۰ کیلومتری مشهد واقع شده و آخرین آبادی در مسیر دره رودخانه کنگ به شمار می‌رود. شواهد تاریخی نشان می‌دهد که قدمت این روستا به دوران قبل از اسلام بازمی‌گردد و آثاری مانند رباط پای کوه کنگ گواه این قدمت هستند. وجود خانه‌های خشتی و چوبی، آب‌انبارها، قلعه‌ها و مساجد تاریخی نیز بر قدمت طولانی آن تأکید دارند.

  • دسترسی به روستای کنگ: برای رسیدن به روستای کنگ از مشهد، ابتدا باید به سمت طرقبه حرکت کنید. در طرقبه، با استفاده از جاده کمربندی، راهی روستای نغندر شوید و پس از عبور از آن، به مسیر ادامه دهید تا به روستای کنگ برسید.

موقعیت روستای کنگ

Untitled.jpg
روستای کنگ

کلام آخر

روستاهای تاریخی بسیاری در ایران قرار دارند که خالی از سکنه نیستند و زندگانی در آن‌ها همچنان ادامه دارد. معماری‌های خارق‌العاده و شگفت‌انگیز، طبیعت سرسبز و دیدنی و آثار و بناهای تاریخی، این روستاهای کهن را به دیدنی‌ترین مناطق ایران تبدیل کرده است. بسیاری از این روستاها هستند که به‌دلیل شرایط آب و هوایی و جغرافیایی، معماری‌های خاص و سنت‌های مخصوصی دارند، همین موارد در منحصر به فرد شدن آن‌ها بسیار نقش داشته که در نهایت سبب متمایز شدن آن‌ها، هم در ایران و هم در جهان شده است، به همین خاطر ارزش تاریخی و فرهنگی بسیاری از روستاهای ایران بسیار بالاست و اهمیت زیادی دارد.

فاطمه یموتی
فاطمه یموتی

اولین باری که خواندن یک کتاب توانست روحم را پرواز دهد، به یاد می‌آورم. تقریبا فهمیده بودم که کلمات، قدرت فوق‌العاده‌ای دارند. مخصوصا اگر درباره چیزهایی باشد که تا به‌حال نمیدانستی. چند سالی‌ست که از آن روزها می‌گذرد و من هنوز دست به قلم، روی ابرها درحال پروازم.