ز تاریخ قزوین بسی داستان             شنیدم من از دوره باستان

        به دوران تهماسب شد پایتخت          ازین رو بدین شهر رو کرد بخت

   چو عباس شد پادشه این دیار         شد آبادی و رونقش بی‌شمار

       درین پایتخت از دیاران دور                 بسی داشتند از سفیران حضور

  فزون داشت این شهر جاه و جلال       همه چیز بودش به حد کمال

عارف قزوینی

 

با سلام

مدت ها بود که در سفر به تهران تصمیم داشتیم از شهر قزوین دیدن کنیم ولی خب هر دفعه به دلایلی این سفر کنسل میشد تا اینکه تیر ماه 1398 برای کار دانشگاه همسرم عازم تهران شدیم. این دفعه مصمم تر و با برنامه بهتری شروع به جمع آوری اطلاعات شهر قزوین کردم که اگر مشکلی پیش نیاد سفری کوتاه ولی پر بار به پایتخت حکومت صفویان داشته باشیم. ما سه شنبه شب 4 تیر 1398 بوشهر را به مقصد تهران ترک کردیم و چون کار دانشگاه همسرم به روز یکشنبه انتقال یافت قرار شد به دلیل تعطیلی 3 روزه و ترافیک آخر هفته این مسیر ، فردا صبح زود با ماشین پدر خانمم راهی قزوین بشیم.

ابتدا مختصری از شهر قزوین بگم خدمتتون ، قزوین یکی از قدیمی‌ترین شهرهای ایران است که زمانی به عنوان شاه راه اقتصادی جاده ابریشم شناخته میشده و در زمان حکومت صفویان ۵۷ سال پایتخت ایران بوده است که به همین دلیل دارای اماکن و موزه‌های تاریخی بسیاری می باشد. قزوین از دیرباز مهد پرورش بزرگان خوشنویسی کشور بوده ‌است که از جمله خوشنویسان معروف خط پارسی می‌توان به میرعماد قزوینی اشاره کرد ، به همین سبب به عنوان پایتخت خوشنویسی ایران لقب داده شده است.

تصویر1 : برنامه بازدید

1.jpg

چهارشنبه 5 تیر ماه 1398 صبح ساعت 7 از خواب بیدار شدیم و پس از جمع و جور کردن خودمون و چک کردن ماشین ساعت 7:25 دقیقه از خونه زدیم بیرون و به یاری برنامه خوب و کاربردی waze کوتاه ترین مسیر رو برای رسیدن به قزوین در مدت زمان 2 ساعت و 5 دقیقه پیش گرفتیم. اتوبان تهران -کرج تا پل فردیس رو با ترافیک روان طی کردیم و بعد از آن جاده خوشبختانه آزاد شد. ساعت 8:40 دقیقه در یکی از مجتمع های خدمات رفاهی بین راهی بنزین زدیم و سپس برای خوردن صبحانه به صبحانه خوری آنجا مراجعه کردیم. صبحانه رو یک املت دو نفره با یک نوشابه به مبلغ 30.000 تومان سفارش دادیم که هم با کیفیت بود و هم حسابی چسبید.

تصویر2

2.JPG

مسیر رو به سمت قزوین ادامه دادیم و ساعت 9:20 دقیقه به ورودی قزوین رسیدیم و بر اساس برنامه ایی که از قبل آماده کرده بودم به سمت اولین مکان یعنی مسجد جامع رفتیم ساعت 9:45 دقیقه ماشین رو مقابل بازار پارک کردیم و داخل مسجد شدیم.

تصویر3

3.JPG

مسجد جامع قزوین یا مسجد عتیق از بزرگ‌ترین مساجد ایران و کهن‌ترین مسجدجامع ایران است که در خیابان سپه واقع شده است . سبک معماری این مسجد مربوط به دوره سلجوقی و صفویان بوده که از چهار درب ورودی و صحن تشکیل ، و برای هر کدام یک ایوان بزرگ ساخته شده‌ است و به سبک چهار ایوانی معروف است .

تصویر4

4.JPG

تصویر5

5.JPG

تصویر6

6.JPG

تصویر7

7.JPG

در مسجد که به جز ما و چند بازدید کننده دیگر کسی نبود به یک پیرمرد مهربون برخورد کردیم که با لهجه شیرین خود اطلاعاتی رو در مورد این اثر به ما داد و ما رو به سمت محلی در پشت مسجد راهنمایی کرد که پس از رسیدن به آن با یک خونه قدیمی زیبا در حیاطی با صفا مواجه شدیم.

تصویر8

8.JPG

تصویر9

9.JPG

پس از بازدید از مسجد اندکی رو به گشت و گذار در خیابان سپه و بازار زیبای روبرو مسجد پرداختیم . این خیابان نخستین خیابان طراحی‌شده ایران است که در دوره صفوی و در زمان پایتختی قزوین احداث شده است و در سال ۱۳۸۷ رسماً به عنوان اولین خیابان ایران در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است .

تصویر10

10.JPG

تصویر11 : خیابان سپه

11.JPG

تصویر12 : بازارچه سپه

12.JPG

تصویر13 : بازارچه سپه

13.JPG

تصویر14 : بازارچه سپه

14.JPG

تصویر15 : بازارچه سپه

15.JPG

تصویر16 : بازارچه سپه

16.JPG

حُسن خوب اماکن تاریخی قزوین در این است که همه در یک محدوده واقع شده اند و اگر کمی اهل پیاده روی باشید می توانید در کنار لذت بردن از برخورد خوب و خوش مردم آنجا از جاذبه های شهر نیز دیدن کنید که البته چون من پای چپم رو تازه از گچ بیرون آورده بودم پیاده روی زیاد برام خوب نبود و مجبور به استفاده از ماشین بودیم.

سوار ماشین شدیم و به سمت دولت خانه صفوی یا باغ صفوی در انتهای خیابان سپه حرکت کردیم . ساعت 10:20 دقیقه به این اثر زیبا رسیدیم ولی متاسفانه با درب بسته آنجا مواجه شدیم که پس از خواهش کردن از مامورین میراث فرهنگی با منت و اینکه فقط پنجشنبه جمعه ها امکان بازدید است به ما اجازه ورود دادند که متوجه حضور تعدادی گردشگر داخل مجموعه شدیم . در ادامه سفر طبق گفته بومیان آنجا متوجه شدیم که فقط پنجشنبه جمعه ها همه اماکن دیدنی قزوین کاملاً باز هستند.

تصویر17 : سر در عالی قاپو

17.JPG

تصویر18 : سر در عالی قاپو

18.JPG

این باغ مابین سبزه میدان و خیابان سپه واقع شده‌است و دارای بیش از ۶ هکتار وسعت می‌باشد و از سردر عالی‌قاپو در خیابان سپه آغاز و در انتها به محوطه کاخ چهل‌ستون قزوین اتصال می‌یابد که مسیر رو بسته بودند و فقط امکان بازدید از همان فضای باغ میسر بود.

تصویر19 : داخل مجموعه صفوی

19.JPG

تصویر20 : داخل مجموعه صفوی

20.JPG

هوای قزوین خیلی گرم بود و ما حسابی اذیت شدیم ولی خب ارزشش رو داشت. ماشین رو تو خیابان هلال احمر کنار مجموعه صفوی پارک کرده بودیم که وقتی خواستیم سوار شیم با تابلوی راهنمای گردشگری روی یک عمارت زیبا برخوردیم که به پیشنهاد من داخل شدیم. عمارت زیبایی بود و از معماری آن مشخص بود که مربوط به دوره قاجار می باشد. پس از داخل شدن خانم محترمی با خوش رویی از ما استقبال کرد و پس از معرفی چند آثار دیدنی شهر که به جز یکی همه آنها رو یادداشت کرده بودم نقشه ایی رو به ما داد و سپس به معرفی آن بنا پرداخت.

عمارت مفخم توسط شاهزاده اکبر میرزا ملقب به سردار مفخم بنا شده‌است. او نماینده قزوین در دوره‌های چهارم و پنجم مجلس مشروطه بوده است.  این بنا به عنوان استراحتگاه خاص سران و شاهزادگان بوده ‌است و اکنون طبقه دوم آن نیز به به دفتر نمایندگی وزارت امور خارجه استان قزوین تبدیل شده است.

تصویر21

21.JPG

تصویر22

22.JPG

مقصد بعدی ما حسینیه امینی ها بود ولی به پیشنهاد آن خانم که ساعت دقیق فعالیت اماکن رو به ما اعلام کردند تصمیم گرفتیم اول به موزه دیانت که فقط تا ساعت 1 ظهر باز بود برویم.

ساعت 11:30 به وسیله برنامه waze به موزه دیانت یا موزه فرهنگ و آموزش رسیدیم و ماشین رو در پارکینگ روبرو موزه پارک کردیم.

این موزه در خیابان انصاری کوچه شهيد مجيد توسلي واقع شده است و ورودی آن نفری 2000 تومان می باشد که از ساعت 9 صبح الی 13 فعالیت دارد.

تصویر23

23.JPG

ساختمان موزه در سال 1306 شمسي در اختيار اداره فرهنگ قرار گرفته و دبستان ديانت در آن آغاز به کارکرده است و سپس توسط شهرداري وقت خريداري و به مالکيت اداره فرهنگ درآمده است. در اين موزه علاوه بر معماری زیبای این بنا انواع آپارات ها ، دستگاه هاي فيلمبرداري قديمي ، گرام ، انواع وسايل آزمايشگاهي شيمي و  فيزيک، ماشين هاي تحرير، چرخهای خیاطی ، ترازوها و قپان هاي قديمي، چرتکه وکارهاي دستي دانش آموزان را می توانید ببینید. همچنین در زیر زمین موزه کلاسی رو با همان نیمکت های قدیمی و تخته سیاه چیدمان کرده بودند که حس خیلی خیلی خوبی رو برای ما منتقل کرد و در ادامه زیر زمین به یک آب انبار خالی رسیدیم که از دمای آنجا کاسته بود.

تصویر24

24.JPG

تصویر25

25.JPG

تصویر26

26.JPG

تصویر27

27.JPG

تصویر28

28.JPG

تصویر29

29.JPG

تصویر30

30.JPG

تصویر31

31.JPG

تصویر32

32.JPG

تصویر33

33..JPG

تصویر33.

33.JPG

پس از آن با توجه به زمان باقی مانده به وسیله waze به سمت حسینیه امینی ها حرکت کردیم.

ساعت 12:10 دقیقه به این حسینیه واقع در خیابان مولوی رسیدیم که خوشبختانه درب حسینیه باز بود و با پرداخت ورودی نفری 3000 تومان وارد شدیم.

تصویر34

34.JPG

تصویر35

35.JPG

تصویر36

36.JPG

این خانه دارای سه تالار به موازات هم میباشد و سه اتاق تو در تو که با گچ بری های زیبا ، سقف های نقاشی شده ، پنجره ها و ارسی های شیشه رنگی ، فرشهای دستبافت ایرانی و همچنین لوستر های گرانبها و قیمتی چشم هر بیننده ای را به خود جلب می کرد.

حسینیه امینی‌ ها از خانه‌ های زیبا و اعیانی قزوین است که توسط حاج محمد رضا امینی از اعیان تجار قزوین ساخته شده است . بنا به گفته آقا فرید راهنمای آنجا از تعداد 12 عدد خانه و 15 عدد حیاط آنچه امروز به جای مانده همین خونه و چهار حیاط اطراف آن می باشد و ناصرالدین شاه قاجار طی سفری به این شهر قصد تصرف این خونه زیبا را داشته که حاج آقا امینی به دلیل علاقه ایی که به اهل بیت داشتند و جلوگیری از تصرف آن توسط ناصرالدین شاه آن را وقف حسینیه می کند.

تصویر37

37.JPG

تصویر38

38.JPG

تصویر39

39.JPG

تصویر40

40.JPG

تصویر41

41.JPG

تصویر42

42.JPG

تصویر43 : زیر زمین حسینیه

43.JPG

پس از بازدید از این حسینیه زیبا و چشم نواز و زیر زمین آن به سمت مکان بعد یعنی کلیسای کانتور رفتیم. ساعت 13:10 دقیقه به خیابان دارایی که کلیسا در آن واقع شده رسیدیم و پس از پارک ماشین وارد این کلیسا که ورودی آن رایگان بود شدیم.

این کلیسا که کوچکترین کلیسای ایران است در ساخت جاده انزلی به قزوین ، با تحمیل قراردادی از سوی روسیه به حکومت قاجار توسط آنها بنا شده است و از معدود کلیساهای ارتودکس در ایران به شمار می رود. در بدو ورود دوتا سنگ قبر که مشکی متعلق به مهندس روس و سنگ قبر سفید متعلق به خلبان روس رو مشاهده می کنید.

داخل کلیسا دیگه خبری از محل عبادت نبود و به فروشگاه صنایع دستی تبدیل شده بود .

تصویر44

44.JPG

تصویر45

45.JPG

تصویر46

46.JPG

تصویر47

47.JPG

دیگه هم گرسنه شده بودیم و هم پام یه خورده درد میکرد که تصمیم گرفتیم برای ناهار به رستوران اقبالی در خیابان آیت اله طالقانی که همان نزدیک کلیسا بود برویم.

سوار ماشین شدیم و چون خیابان یک طرفه بود به وسیله waze به سمت رستوران رفتیم ساعت 13:50 به رستوران رسیدیم که خوشبختانه همان جلوی ورودی رستوران جای پارک گیرمون اومد.

تصویر48

48.JPG

پس از خوش آمد گویی و برخورد خوب کادر رستوران ، ما رو به سمت یک میز دو نفره هدایت کردند و خیلی سریع منوی رستوران رو آوردند.

غذای سنتی قزوین قیمه نثار است که ترکیبی از خلال بادام ، پسته ، پوست پرتقال ، زرشک ، دارچین ، پلو و گوشت خورشتی است و این رستوران یکی از معروف ترین رستوران های این شهر در ارائه این غذا می باشد. خانمم قیمه نثار سفارش داد و من چون بد غذام از ترس اینکه نتونم قیمه نثار بخورم کوبیده هندی سفارش دادم که گارسون تاکید کرد این غذا خیلی تند ولی خوشمزه اس.

غذا که آماده شد با دیدن رنگ روغن کباب فهمیدم که این آتیشه نه تند خلاصه یکم خوردم که دیدم اصلاً غیر قابل خوردنه و تمام سقف دهنم تاول زد خلاصه قیمه نثار رو با اون عطر خاصش باخانمم شریکی خوردیم که خیلی خوشمزه بود و سفارش ما مجموعاً 138.000 تومان شد.

تصویر49 : قیمه نثار

49.JPG

تصویر50 : کوبیده هندی

22.JPG

تصویر51

51.JPG

پس از آن به واسطه نزدیکی ، مسافت 5 دقیقه ایی تا عمارت چهل ستون را پیاده طی کردیم که گرما ما رو حسابی اذیت کرد.

روبرو مجموعه چهل ستون در سبزه میدان با گرفتن درشکه به مبلغ 20.000 تومان مجدد خیابان پیغمبریه و هلال احمر رو  دور زدیم و پس از آن با پرداخت 2000 تومان به چهل ستون وارد شدیم.

تصویر52

52.JPG

تصویر53

53.JPG

این عمارت در زمانی که قزوین پایتخت بوده به کلاه فرنگی معروف بوده است و ساختمانی هشت گوش در دو طبقه است که محوطه اطراف آن تماماً سرسبز و پوشیده از درخت است و یک ورودی خیلی کوچک به ساختمان دارد که طبقه اول آن دارای حوض کوچک مرمر و دیوارهای گچ بری و نقاشی شده که به دلیل عدم رسیدگی متاسفانه از نقاشی ها و گچ بری ها چیزی باقی نمانده بود.

تصویر54

54.JPG

تصویر55

55.JPG

از طبقه اول به وسیله پله های مارپیچی به طبقه دوم رسیدیم که در بدو ورود پنجره شیشه رنگی بزرگی نگاه ما رو به سمت خودش جلب کرد. طبقه دوم به عنوان موزه خوشنویسی مورد استفاده قرار میگیرد.

تصویر56

56.JPG

مجدد به سمت ماشین برگشتیم و به وسیله برنامه waze به سمت حمام قجر در خیابان عبیدزاکانی حرکت کردیم.

ساعت 15:20 دقیقه به ورودی حمام رسیدیم با تهیه بلیط به مبلغ 3000 تومان همزمان با یک گروه از اداره برق اردبیل به همراه یک تور لیدر وارد مجموعه شدیم.

تصویر57

57.JPG

حمام قجر یکی از کهن‌ترین و بزرگ‌ترین گرمابه‌های قزوین است که امروزه به عنوان موزه مردم شناسی مورد استفاده قرار میگیرد. حمام از سه بخش سربینه ، میاندر و گرمخانه و دو قسمت جداگانه زنانه و مردانه تشکیل شده است. مجسمه هایی از پوشش زنان و مردان قدیم ، کسب و کار و فعالیت آنها در گوشه کنار این حمام به چشم می خورد.

تصویر58

58.JPG

تصویر59

59.JPG

تصویر60

60.JPG

تصویر61

61.JPG

تصویر62

62.JPG

تصویر63

63.JPG

از حمام که اومدیم بیرون به سمت چپ خیابان عبیدزاکانی به طرف یکی از بهترین شیرینی فروشی های قزوین یعنی شیرینی سنتی رضا حرکت کردیم . خانمم شیرینی پا درازی خرید و پس از آن به سمت ماشین برگشتیم و با طی کردن مسافت کمی ساعت 15:50 دقیقه به سرای زیبای سعد السلطنه رسیدیم که دیدن آنرا به شدت توصیه میکنم.

تصویر64 : عکس از اینترنت

64.jpg

کاروانسرای سعدالسلطنه در مرکز شهر قزوین و در خیابان امام خمینی ( پهلوی سابق) قرار دارد و به دستور سعدالسلطنه حاکم وقت قاجار قزوین ساخته شد.

تصویر65

65.JPG

تصویر66

66.JPG

تصویر67

67.JPG

تصویر68

68.JPG

ارزشمندترین قسمت این بنا، چهار سوق آن است که از تقاطع قائم دو راسته ایجاد شده و بر فراز آن گنبد بزرگ کاشیکاری شده‌ای قرار دارد. نکته قابل توجه مرمت حجره ها بود که کماکان با درب و پنجره های چوبی معماری سنتی آنجا رو به تصویر می کشید.

تصویر69

69.JPG

تصویر70

70.JPG

سرای سعدالسلطنه بزرگترین کاروانسرای سرپوشیده و مرکزتجاری داخلی شهری کشور است که در اواخر سلطنت ناصرالدین شاه قاجار ساخته شد.

زمانی که ما رسیدیم اغلب مغازه ها تعطیل بودند ولی فروشگاه های صنایع دستی ، لباس سنتی و خوشنویسی در بازار به چشم می‌خورد و نسیم خنکی در حال پیچیدن در بازار بود.

تصویر71

71.JPG

تصویر72

72.JPG

تصویر73

73.JPG

تصویر74

74.JPG

چون خیلی گرممون شده بود در کافه نگارالسطنه دوتا نوشیدنی شونی به مبلغ 30.000 تومان سفارش دادیم . شونی مخلوطی از شربت عرق ، آب لیمو ، خاکشیر و تخم شربتی بود که با یخ زیاد حسابی چسبید.

تصویر75

75.JPG

تصویر76

76.JPG

تصویر77

77.JPG

تصویر78

78.JPG

تصویر79

79.JPG

تصویر79.

80.JPG

تصویر80

79..JPG

پس از آن مجدد سری به گوشه کنار سرای سعدالسلطنه زدیم و چون پام درد میکرد ساعت 17 در سرای قیصریه و در کافه عینک ارثیه خانمم نوشیدنی فخر الزمان و منم نوشیدنی هندونه و نعناع سفارش دادیم و به استراحت پرداختیم.

تصویر81

81.JPG

تصویر82

82.JPG

تصویر83

83.JPG

تصویر84

84.JPG

تصویر85

85.JPG

نکته جالب این بود که شماره میزها رو بر روی یک عینک نوشته بودند و موقع حساب می بایست عینک رو تحویل صندوقدار می دادیم.

در این کافه دیوارها هر کدام بخشی از نوستالژی ها و خاطرات یک خانواده ، یک شهر و حتی یک کشور را به تصویر کشیده‌اند. صاحب کافه اجداد عینک‌ فروشی داشته و حالا با وسایل به ارث رسیده از آن روزها کافه‌اش را تزیین کرده است.

تصویر86

86.JPG

تصویر87

87.JPG

تصویر88

88.JPG

تصویر89

89.JPG

تصویر90

90.JPG

تصویر91

91.JPG

تصویر92

92.JPG

تصویر93

93.JPG

تصویر94

94.JPG

تصویر96

96.JPG

تصویر97

98.JPG

در سفر به قزوین دیدن این دو کافه در سرای زیبای سعدالسلطنه رو حتماً حتماً پیشنهاد میکنم.

پس از استراحت کوتاه و ثبت کردن تصاویری از این کافه زیبا به سمت دروازه تهران حرکت کردیم و ساعت 18:15 دقیقه قزوین را به سمت تهران ترک کردیم و سفر یک روزه ما به پایان رسید.

تصویر98 : دروازه تهران

99.JPG

 

نویسنده : محسن خرمایی

تمامی مطالب عنوان شده در سفرنامه ها نظر و برداشت شخصی نویسنده است و وب‌ سایت لست سکند مسئولیتی در قبال صحت اطلاعات سفرنامه ها بر عهده نمی‌گیرد.